Δυσκολεύομαι στις σχέσεις μου… Τι να κάνω;
Το πιο συχνό ζητούμενο σε ένα δωμάτιο ψυχοθεραπείας (ίσως μετά την «πρωταθλήτρια» διαχείριση άγχους) είναι οι δυσκολίες στις ανθρώπινες σχέσεις. Πολλοί με συμβουλεύουν να αναφερθώ στο θέμα των σχέσεων, καθώς αυτό είναι το «φλέγον» θέμα. Και δεν έχουν άδικο… Πράγματι, είμαστε καθημερινά σε αλληλεπίδραση με τόσους ανθρώπους σε τόσα διαφορετικά πλαίσια και η κάθε συνάντηση, είτε το καταλαβαίνουμε, είτε όχι, εγείρει ένα δυναμικό το οποίο ίσως διαπραγματευόμαστε σε άλλες σημαντικές μας σχέσεις. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά…
Τι είναι σχέση; Τι νοούμε εμείς ως σχέση ή ακόμη πιο συγκεκριμένα τι ψάχνουμε να ζήσουμε, ξεκινώντας μία σχέση (οποιασδήποτε φύσεως);
Δεν επιχειρώ να απαντήσω στα ερωτήματα, καθώς οι απαντήσεις μπορούν να είναι τόσες όσοι είμαστε επί γης. Δε υφίσταται κατ' εμέ η θεώρηση του να είναι μία συνθήκη πιο «σωστή» ή πιο «έγκυρη» από μία άλλη, επομένως δεν μπορεί να είναι απόλυτη και γενικεύσιμη. Συγχρόνως, από την ετυμολογία της λέξης, η σχέση έχει να κάνει με τη σύνδεση και τη διατήρηση διαφορετικών στοιχείων μαζί.
Το παραπάνω μπορεί να φαίνεται απλοϊκό και αυτονόητο, αλλά μήπως στην πράξη δεν είναι έτσι; Πόσες φορές έχουμε βρεθεί σε θέση να διαπραγματευόμαστε αν είναι εντάξει να είμαστε πολύ διαφορετικοί/-ές/-ά, γιατί πιστεύουμε (ή καλύτερα φοβόμαστε) ότι ο άνθρωπος με τον οποίο σχετιζόμαστε θα απομακρυνθεί από εμάς; Και αυτό μπορεί να συμβαίνει ρητά ή άρρητα… Δεν χρειάζεται να ακούσουμε ότι κάτι τέτοιο δε χωράει στη σχέση. Ίσως αυτό να περιέχεται σε ένα βλέμμα ή σε σιωπές ή και στην αναντιστοιχία μεταξύ αυτού που λέγεται και αυτού που διαισθανόμαστε στην επαφή. Μπορεί ακόμη να έχει να κάνει με μία δική μας διαδικασία, η οποία υπεισέρχεται στη σχέση με έναν άλλον άνθρωπο. Τι σημαίνει, όμως, αυτό;
Η διαδικασία του σχετίζεσθαι έχει αρχίσει με τον ερχομό μας στον κόσμο. Από την αρχή της ζωής μας εντασσόμαστε σε ένα πλαίσιο οικογένειας, με τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά και δυναμικά αλληλεπίδρασης. Μπορεί οι άνθρωποι που μας μεγαλώνουν να είναι οι γονείς μας ή άλλα πρόσωπα-φροντιστές. Ο τρόπος του καθενός να σχετίζεται, να μένει παρών και διαθέσιμος ή όχι έχει να κάνει με τη δική του διαδρομή, δικά του βιώματα περί του τι μπορεί να είναι και να σημαίνει μία σχέση. Όλα αυτά συνοικοδομούν στο μοντέλο σχέσης που φτάνει σε εμάς ως νέες υπάρξεις αυτού του κόσμου. Το περιβάλλον μας, οι σημαντικοί για εμάς άνθρωποι ανταποκρίνονταν σταθερά στις ανάγκες μας; Ήταν παρόντες να μας κρατήσουν (κυριολεκτικά και μεταφορικά); Μας επετράπη να βηματίσουμε ελεύθερα και κατά το δοκούν (κυριολεκτικά και μεταφορικά); Επιβεβαιώθηκε το ποιοι είμαστε και ποιοι μπορούμε να γίνουμε; Αυτά και τόσα άλλα ερωτήματα έχουν συντελέσει στο τι φέρουμε μαζί μας κάθε φορά που συναντάμε έναν άλλον άνθρωπο και επιχειρούμε να σχετιστούμε.
Η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων είναι αυταπόδεικτη. Είναι βαθιά ανθρώπινο να δυσκολευόμαστε να διαχειριστούμε τα τόσα επίπεδα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτό το πεδίο, συγχρόνως μπορούμε να βιώσουμε τον πλούτο της επαφής και το όφελος και την απόλαυση του μαζί μέσα από επεξεργασία των βιωμάτων μας και επίγνωση του τι φέρουμε σαν παρακαταθήκη από τις δικές μας σημαντικές σχέσεις. Κλείνοντας με αγαπημένο στίχο «…κι αν μας αντέξει το σχοινί, θα φανεί …στο χειροκρότημα».